Μήνυμα αισιοδοξίας για τις σχέσεις ΗΠΑ–Κίνας επιχείρησε να στείλει ο Ντόναλντ Τραμπ κατά την έναρξη της συνόδου κορυφής με τον Σι Τζινπίνγκ στο Πεκίνο, κάνοντας λόγο για ένα «υπέροχο μέλλον» μεταξύ των δύο μεγαλύτερων οικονομιών του κόσμου.
Ο Αμερικανός πρόεδρος εμφανίστηκε ιδιαίτερα συμφιλιωτικός, παρά τις έντονες διαφωνίες που εξακολουθούν να χωρίζουν τις δύο πλευρές σε μια σειρά κρίσιμων ζητημάτων με παγκόσμιο αντίκτυπο.
Από την πλευρά του, ο Σι Τζινπίνγκ διατήρησε πιο συγκρατημένο και θεσμικό ύφος, επαναλαμβάνοντας ότι Κίνα και Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να λειτουργούν ως «εταίροι και όχι αντίπαλοι». Στην τοποθέτησή του έκανε αναφορά και στην περίφημη «παγίδα του Θουκυδίδη», προειδοποιώντας εμμέσως για τους κινδύνους μιας σύγκρουσης ανάμεσα σε μια ανερχόμενη δύναμη και μια παγκόσμια υπερδύναμη.
Στην ατζέντα των συνομιλιών βρίσκονται σειρά δύσκολων θεμάτων, όπως οι εμπορικές σχέσεις, η Ταϊβάν, οι εξελίξεις γύρω από το Ιράν, η πρόσβαση σε σπάνιες γαίες και ημιαγωγούς, αλλά και ο ανταγωνισμός στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης. Πρόκειται για ζητήματα που επηρεάζουν όχι μόνο τις διμερείς σχέσεις, αλλά και τη συνολική γεωπολιτική και οικονομική ισορροπία διεθνώς.
Ο πρόεδρος Σι προειδοποίησε τον Αμερικανό ομόλογό του ότι η Κίνα και οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορεί να έρθουν σε «σύγκρουση», αν η Ουάσινγκτον διαχειριστεί με κακό τρόπο το ζήτημα της Ταϊβάν.
«Το ζήτημα της Ταϊβάν είναι το πιο σημαντικό στις σινοαμερικανικές σχέσεις. Αν αντιμετωπιστεί σωστά, οι σχέσεις ανάμεσα στις δύο χώρες (Κίνα και ΗΠΑ) θα μπορέσουν να παραμείνουν συνολικά σταθερές. Αν αντιμετωπιστεί κακά, οι δύο χώρες θα έρθουν αντιμέτωπες, ακόμα και θα συγκρουστούν», δήλωσε ο Σι, χρησιμοποιώντας μια λέξη στη μανδαρινική που δεν σημαίνει απαραιτήτως στρατιωτική σύγκρουση.
Η Κίνα θεωρεί την Ταϊβάν μία από τις επαρχίες της, την οποία δεν κατάφερε να ενοποιήσει με το υπόλοιπο έδαφός της μετά το τέλος του κινεζικού εμφυλίου πολέμου το 1949. Ζητάει μια ειρηνική λύση, όμως επιφυλάσσεται αυτού που θεωρεί δικαίωμά της να προσφύγει στη στρατιωτική ισχύ.
Κόκκινο χαλί
Η Κίνα είναι αντίθετη σε κάθε δράση που θα έβλαπτε την επανένωση, η οποία είναι κατ’ αυτή μη διαπραγματεύσιμη και αναπόφευκτη, και αντιτίθεται στις παραδόσεις αμερικανικών όπλων στο νησί.
Η αμερικανική πολιτική για την Ταϊβάν βασίζεται σε μια σθεναρή στρατιωτική υποστήριξη προς το νησί, χωρίς να το αναγνωρίζει πλήρως ούτε να υποστηρίζει ανοιχτά την ανεξαρτησία του.
«Η αμερικανική πλευρά επανέλαβε πολλές φορές τη σαφή και σταθερή υποστήριξή της προς την Ταϊβάν», αντέδρασε μετά τη συνάντηση η εκπρόσωπος της ταϊβανικής κυβέρνησης, Μισέλ Λι.
Πέρα από τον εξαιρετικό χαρακτήρα της επίσκεψης, της πρώτης Αμερικανού προέδρου έπειτα από εκείνη που είχε πραγματοποιήσει ο Τραμπ το 2017, η σύνοδος κορυφής παρουσιάζεται ευρέως ως η ευκαιρία για τα δύο μέρη να διατηρηθεί μια κάποια σταθερότητα ανάμεσα στις δύο μεγαλύτερες παγκόσμιες οικονομικές δυνάμεις και να μην επιδεινωθούν οι υφιστάμενες κρίσεις.
Ο Σι ξεδίπλωσε το κόκκινο χαλί για τον Ντόναλντ Τραμπ κατά την άφιξή του στο μνημειώδες Μέγαρο του Λαού, κέντρο της εξουσίας στην καρδιά της πρωτεύουσας δίπλα στην απέραντη πλατεία Τιενανμέν που είχε στρωθεί με τα χρώματα της Κίνας και των ΗΠΑ.
Αφού επιθεώρησαν ένα στρατιωτικό άγημα υπό τον ήχο κανονιοβολισμών και μετά χαιρέτισαν ένα πλήθος από παιδιά που κρατούσαν λουλούδια και σημαίες των δύο χωρών φωνάζοντας «καλωσόρισες, καλωσόρισες, θερμό καλωσόρισες!», οι Σι και Τραμπ άρχισαν γρήγορα να εξετάζουν τα θέματα που προκαλούν εντάσεις.
«Σταθερότητα»
Πριν κλείσουν οι πόρτες για τους δημοσιογράφους, ο Τραμπ, ο οποίος πιστεύει πως τα καταφέρνει καλά στις προσωπικές σχέσεις μεταξύ ισχυρών και υπογραμμίζει την εγγύτητά του με τον Σι, δήλωσε πως είναι «τιμή (του) που βρίσκεται δίπλα» στον Κινέζο ηγέτη και «τιμή (του) να είναι φίλος» του.
«Οι σχέσεις ανάμεσα στην Κίνα και τις Ηνωμένες Πολιτείες θα είναι καλύτερες παρά ποτέ», δήλωσε. «Θα έχουμε μαζί ένα υπέροχο μέλλον», πρόσθεσε.
«Έχω τόσο σεβασμό για την Κίνα, για τη δουλειά που έχετε κάνει. Είστε ένας μεγάλος ηγέτης, το λέω σε όλους», είπε ακόμα.
Ο Τραμπ δεν αναφέρθηκε ειδικά σε κανέναν από τους καβγάδες της στιγμής, επικεντρώνοντας στις δουλειές που ελπίζει να κάνουν οι πολλοί επικεφαλής επιχειρήσεων που τον συνοδεύουν, σημειώνει το Γαλλικό Πρακτορείο και αναμεταδίδει το Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων.
Ψηλά στον κατάλογο των επιδιώξεων της Ουάσινγκτον είναι, για παράδειγμα, συμφωνίες στον τομέα της γεωργίας και ίσως η επικύρωση μιας μαζικής παραγγελίας αεροπλάνων στην Boeing.
Ο Τραμπ ελπίζει επίσης σε μια υπόσχεση για κινεζικές επενδύσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Το Πεκίνο επέμενε, ενόψει της συνόδου κορυφής, στην αναζήτηση «σταθερότητας».
Οι δύο υπερδυνάμεις επιδόθηκαν το 2025 σε έναν άγριο εμπορικό πόλεμο με πλανητικό αντίκτυπο, επιβάλλοντας εξωφρενικούς τελωνειακούς δασμούς και πολλαπλούς περιορισμούς, αμέσως μετά την επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο.
«Όχι αντίπαλοι»
Οι Σι και Τραμπ συνήψαν τον Οκτώβριο μια εκεχειρία, η συνέχεια της οποίας αναμένεται ότι θα είναι μεταξύ των θεμάτων που θα συζητηθούν στη διάσκεψη κορυφής.
Από τον Οκτώβριο, η Κίνα αισθάνεται άμεσα τον αντίκτυπο από άλλες πολιτικές του Τραμπ, στη Βενεζουέλα και ακόμα περισσότερο στο Ιράν.
«Οφείλουμε να είμαστε εταίροι, όχι αντίπαλοι», είπε ο Σι στον Τραμπ.
«Μπορούμε άραγε να ενώσουμε τις δυνάμεις μας για να αντιμετωπίσουμε τις παγκόσμιες προκλήσεις και να φέρουμε μια μεγαλύτερη σταθερότητα στον κόσμο;», ρώτησε επικαλούμενος τα διδάγματα του Θουκυδίδη, ο οποίος έγραψε για τον κίνδυνο πολέμου όταν μια αναδυόμενη δύναμη έρχεται σε αντιπαλότητα με μια κυρίαρχη δύναμη.
Ο Σι Τζινπίνγκ δεν προχώρησε σε διαχύσεις, στις οποίες δεν είναι συνηθισμένος δημόσια, αν και ο Ντόναλντ Τραμπ είχε πει στα μέσα Απριλίου πως ο Κινέζος πρόεδρος θα του έκανε μια «μεγάλη αγκαλιά» στο Πεκίνο.
Ο Σι παρέθεσε χθες, Πέμπτη, το βράδυ δείπνο προς τιμήν του Τραμπ. Σήμερα θα πάρουν μαζί το τσάι τους και στη συνέχεια θα γευματίσουν μαζί.
Σύμφωνα με την αμερικανική κυβέρνηση, ο Τραμπ θέλει να ασκήσει πίεση ώστε η Κίνα, πρωταρχικός στρατηγικός και οικονομικός εταίρος του Ιράν -είναι η κύρια χώρα που εισάγει το πετρέλαιό του- να χρησιμοποιήσει την επιρροή της για να υπάρξει μια διέξοδος στην κρίση στον Κόλπο.