Ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται απρόθυμος να αποδεχθεί την τελευταία πρόταση του Ιράν για αποκλιμάκωση της έντασης, η οποία προβλέπει την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, αφήνοντας ωστόσο ανοιχτά κρίσιμα ζητήματα για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.
Την ίδια ώρα, οι τιμές του πετρελαίου κινούνται ανοδικά, καθώς η αγορά ανησυχεί για παρατεταμένες διαταραχές στις ενεργειακές ροές.
Οι επιφυλάξεις Τραμπ για την ιρανική πρόταση
Σύμφωνα με πληροφορίες από πρόσωπα που έχουν γνώση των διαβουλεύσεων, ο Ντόναλντ Τραμπ εξέφρασε τις επιφυλάξεις του κατά τη διάρκεια συνάντησης με κορυφαίους αξιωματούχους εθνικής ασφάλειας τη Δευτέρα.
Όπως αναφέρθηκε, το σχέδιο που διαβιβάστηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες τις τελευταίες ημέρες δεν αναμένεται να γίνει αποδεκτό από την Ουάσινγκτον.
Η πρόταση προβλέπει την επαναλειτουργία της κρίσιμης θαλάσσιας αρτηρίας των Στενών του Ορμούζ, χωρίς όμως να επιλύει ζητήματα που οι ΗΠΑ θεωρούν κεντρικά, όπως ο εμπλουτισμός ουρανίου και τα αποθέματα σχεδόν οπλικού επιπέδου που διαθέτει η Τεχεράνη.
Αμερικανοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι μια τέτοια εξέλιξη θα στερούσε από την Ουάσινγκτον ένα σημαντικό διαπραγματευτικό πλεονέκτημα.
Το δίλημμα για την Ουάσινγκτον
Την ίδια στιγμή, η διατήρηση του αποκλεισμού των Στενών του Ορμούζ ενδέχεται να παρατείνει τις αυξημένες τιμές ενέργειας, οι οποίες έχουν ήδη οδηγήσει σε άνοδο του κόστους καυσίμων στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Το δίλημμα για την αμερικανική πλευρά παραμένει σαφές: από τη μία, η Ουάσινγκτον θέλει να διατηρήσει τη γεωπολιτική πίεση προς την Τεχεράνη· από την άλλη, καλείται να διαχειριστεί τις οικονομικές επιπτώσεις από την ενεργειακή αναταραχή.
Μετά τη συνάντηση της Δευτέρας, δεν έχει καταστεί σαφές ποια θα είναι τα επόμενα βήματα της αμερικανικής κυβέρνησης.
Αξιωματούχοι εκφράζουν ανησυχία για εσωτερικές διαφωνίες στο ιρανικό καθεστώς και δηλώνουν αβεβαιότητα ως προς το ποιος έχει τον τελικό λόγο για μια ενδεχόμενη συμφωνία.
Παράλληλα, ο Τραμπ έχει εμφανιστεί δημόσια σκεπτικιστής ως προς το ενδεχόμενο επανεκκίνησης της στρατιωτικής εκστρατείας των ΗΠΑ, η οποία παραμένει σε αναστολή μετά την παράταση της εκεχειρίας την προηγούμενη εβδομάδα.
Λευκός Οίκος: «Δεν διαπραγματευόμαστε μέσω του Τύπου»
Ο Λευκός Οίκος απέφυγε να σχολιάσει λεπτομέρειες των διαπραγματεύσεων.
Σε δήλωση προς το CNN, η βοηθός εκπροσώπου Τύπου, Ολίβια Ουέιλς, ανέφερε: «Πρόκειται για ευαίσθητες διπλωματικές συζητήσεις και οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν διαπραγματεύονται μέσω του Τύπου. Όπως έχει δηλώσει ο Πρόεδρος, οι ΗΠΑ κρατούν τα χαρτιά και θα προχωρήσουν μόνο σε συμφωνία που εξυπηρετεί τους Αμερικανούς πολίτες, χωρίς ποτέ να επιτρέψουν στο Ιράν να αποκτήσει πυρηνικό όπλο».
Ρούμπιο: «Το πυρηνικό είναι ο λόγος που βρισκόμαστε εδώ»
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, δήλωσε ότι η νέα ιρανική πρόταση «είναι καλύτερη από αυτό που πιστεύαμε ότι θα υπέβαλλαν», υπογραμμίζοντας όμως ότι οποιαδήποτε μελλοντική συμφωνία πρέπει να εμποδίζει το Ιράν να αποκτήσει πυρηνικό όπλο.
Όπως μετέδωσε το CNN, η νέα πρόταση προβλέπει την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, αλλά μεταθέτει για αργότερα τις συζητήσεις για το πυρηνικό ζήτημα, σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν το θέμα.
Σε συνέντευξή του στο Fox News τη Δευτέρα, ο Ρούμπιο απέφυγε να εκτιμήσει αν η πρόταση θα είναι αποδεκτή από τον Ντόναλντ Τραμπ ή τι θα συμβεί αν δεν υπάρξει συμφωνία, παραπέμποντας στον Αμερικανό πρόεδρο.
«Αρκεί να πούμε ότι το πυρηνικό ζήτημα είναι ο λόγος για τον οποίο βρισκόμαστε εδώ εξαρχής», ανέφερε, σύμφωνα με απομαγνητοφώνηση που δημοσιοποίησε το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, προσθέτοντας ότι το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν «παραμένει το βασικό ζήτημα».
Ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας υποστήριξε ότι η Τεχεράνη είναι «σοβαρή ως προς το να βρει πώς μπορεί να κερδίσει περισσότερο χρόνο».
«Είναι πολύ έμπειροι διαπραγματευτές και πρέπει να διασφαλίσουμε ότι οποιαδήποτε συμφωνία γίνει, οποιαδήποτε συμφωνία συναφθεί, θα είναι τέτοια που θα τους εμποδίζει οριστικά να κινηθούν ταχύτατα προς την απόκτηση πυρηνικού όπλου σε οποιαδήποτε στιγμή», είπε.
Αμφιβολίες για το ποιος αποφασίζει στην Τεχεράνη
Ο Ρούμπιο σημείωσε ακόμη ότι «υπάρχουν ακόμη ερωτήματα για το αν το πρόσωπο που υπέβαλε την πρόταση είχε την εξουσία να την υποβάλει και τι σημαίνει αυτό».
«Ένα από τα εμπόδια εδώ είναι ότι οι διαπραγματευτές μας δεν διαπραγματεύονται μόνο με Ιρανούς», ανέφερε. «Αυτοί οι Ιρανοί πρέπει στη συνέχεια να διαπραγματευθούν με άλλους Ιρανούς, προκειμένου να καταλάβουν σε τι μπορούν να συμφωνήσουν, τι μπορούν να προσφέρουν, τι είναι διατεθειμένοι να κάνουν, ακόμη και με ποιον είναι διατεθειμένοι να συναντηθούν».
Ο ίδιος είπε ότι οι ΗΠΑ έχουν ενδείξεις πως ο Αγιατολάχ Μοτζτάμπα Χαμενεΐ είναι ζωντανός, αλλά διερωτήθηκε αν διαθέτει «τα θρησκευτικά διαπιστευτήρια ώστε να ενεργεί ως ανώτατος ηγέτης».
Άνοδος στις τιμές του πετρελαίου
Οι τιμές του αργού πετρελαίου κινήθηκαν ανοδικά τη Δευτέρα, καθώς κατέρρευσαν εκ νέου οι προσπάθειες για επανεκκίνηση δεύτερου γύρου ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν.
Η εξέλιξη αυτή ενέτεινε τις ανησυχίες για παρατεταμένες διαταραχές στις ενεργειακές ροές μέσω των Στενών του Ορμούζ.
Το διεθνές συμβόλαιο αναφοράς Brent για παράδοση Ιουνίου ενισχύθηκε σχεδόν 3%, κλείνοντας στα 108,23 δολάρια ανά βαρέλι.
Την ίδια ώρα, το αμερικανικό αργό West Texas Intermediate, γνωστό ως WTI, με παράδοση Ιουνίου, κατέγραψε άνοδο περίπου 2%, στα 96,37 δολάρια το βαρέλι.